Қазақстан Республикасы Ұлттық музейінің экскурсиялық қызметі – музейдің мәдени-ағартушылық және танымдық бағыттарын жүзеге асырудағы негізгі құрылымдық бөлімдердің бірі. Экскурсиялық жұмыс келушілерді Қазақстанның тарихи-мәдени мұрасымен терең таныстыруға, экспозициялар мазмұнын кәсіби түрде түсіндіруге және қоғамның мәдени танымын кеңейтуге бағытталған.
Сонымен қатар, экскурсиялар тарихи кезеңдерді ғана емес, этнография, бейнелеу өнері, ұлттық қолөнер, археология, сәндік-қолданбалы өнер және мәдениеттің өзге де салаларына қатысты құнды мәліметтерді қамтиды. Бұл қызмет музей экспозициясында қойылған жәдігерлерді жан-жақты көрсетуді қамтамасыз ете отырып, әртүрлі аудитория топтарының жас ерекшеліктері мен білім деңгейіне сай бейімделген кең көлемді танымдық бағдарламаларды ұсынады.
ШОЛУ ЭКСКУРСИЯЛАР
Шолу экскурсиясы – келушілерге музей қорларының ең маңызды жәдігерлерін көрсетуге, Қазақстанның тарихи дамуын ежелгі дәуірден қазіргі заманға дейінгі кезеңдерде жүйелі түрде таныстыруға және ұлттық мәдени мұраға деген қызығушылықты арттыруға бағытталған. Экскурсия барысында қатысушылар тарихи деректер мен экспозициялық материалдарды жан-жақты қабылдап, музей залдарының құрылымы мен негізгі тақырыптық бағыттарымен танысады.
ТАҚЫРЫПТЫҚ ЭКСКУРСИЯЛАР
Тақырыптық экскурсиялар белгілі бір тарихи оқиғаға, дәуірге, атаулы датаға немесе мерекелік оқиғаға арналған арнайы бағдар болып саналады. Экскурсия барысында әр дәуірдің бірегей жәдігерлері ұлттық құндылықтар, тарихи оқиғалар мен мәдени мұра туралы таңдалған тақырыпты жан-жақты ашуға мүмкіндік береді.
Тақырыптық бағдарлар мектеп оқушыларына, студенттерге, шетелдік қонақтарға және арнайы топтарға бейімделген. Әр экскурсия кәсіби экскурсия жүргізушілерімен жүзеге асырылып, тыңдаушылардың қызығушылығына сай мазмұн ұсынады. Сондай-ақ, тақырыптық экскурсиялар «Бір жәдігер тарихы» атты жобамен де ұсынылады. Бұл жобада экспонаттың шығу тарихы, мәдени және тарихи мәні жан-жақты баяндалып, келушілерге әр жәдігердің өзіндік тарихымен тереңірек танысуға мүмкіндік беріледі.
ТЕАТРЛАНДЫРЫЛҒАН ЭКСКУРСИЯЛАР
Театрландырылған экскурсиялар – тарихи немесе мәдени тақырыптарды көрнекі түрде көрсетуге арналған ерекше формат. Экскурсия кезінде оқиғалар сахналанып, кейіпкерлердің костюмдері мен образдары арқылы тарихи кезеңдер мен мәдени құбылыстар келушіге таныстырылады. Келушілер оқиғаларды тек көрермен ретінде тамашалап қана қоймай, кейіпкерлердің образымен танысу арқылы тарихи кезеңді немесе мәдени құбылысты жан-жақты түсіне алады.
ЕРЕКШЕ БІЛІМ БЕРУ ҚАЖЕТТІЛІКТЕРІ БАР АДАМДАРҒА АРНАЛҒАН ЭКСКУРСИЯЛАР
Бұл экскурсиялар ерекше білім беру қажеттіліктері бар келушілерге музей экспозициясын қолжетімді және түсінікті түрде таныстыруға бағытталған. Экскурсия келушілердің мүмкіндіктерін ескере отырып, арнайы әдістемелік құралдар мен бейімделген экскурсиялық әдістер арқылы ұсынылады. Мұндай экскурсиялар визуалды, аудиалды немесе қимыл-қозғалысқа байланысты қолдау көрсетуді қажет ететін келушілерге музей материалдарын жан-жақты қабылдауға мүмкіндік береді.
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ КӨРМЕЛЕР МЕН ЖЫЛЖЫМАЛЫ ЭКСКУРСИЯЛАР
Музей халықаралық көрмелер аясында және басқа қалалар мен елдерге жылжымалы экскурсиялар ұйымдастырады. Экскурсия барысында музей қызметкерлері мен экскурсия жүргізушілер экспонаттардың тарихи және мәдени маңызын жан-жақты түсіндіреді, көрермендерге тақырыпқа байланысты арнайы ақпараттық материалдар ұсынады. Бұл іс-шаралар музей экспозицияларын кең аудиторияға таныстыруға және халықаралық мәдени алмасуды дамытуға мүмкіндік береді.
ЭКСКУРСИЯ-САБАҚТАР
Экскурсия-сабақтар – оқушылардың білімді тікелей музей экспозициясы арқылы меңгеруіне мүмкіндік беретін ерекше формат. Экспонаттар мектеп бағдарламасына көрнекі әрі әсерлі қосымша болып, оқылатын тақырыпты тереңірек түсінуге және жақсы есте сақтауға көмектеседі. Мұндай сабақтар оқу үдерісін қызықты, мазмұнды және тартымды етеді.
«ЖҰЛДЫЗДЫ ГИД» ЖОБАСЫ
ҚР Ұлттық музейінде 2015 жылдан бастап экскурсиялық қызметтің ерекшеліктерін көрсету, музей экспозициясындағы жәдігерлер мен тарихи-мәдени мұраны кең аудиторияға таныстыру және насихаттау, сондай-ақ музей имиджін арттыру мақсатында қоғам және өнер қайраткерлері, спортшылар, ғалымдар, танымал тұлғалардың қатысуымен «Жұлдызды гид» жобасы жүзеге асырылып келеді. Жоба 21 ақпанда – Дүниежүзілік экскурсия жүргізушілер күніне және халықаралық «Музей түні» акциясы аясында өткізіледі.
«Жұлдызды гид» жобасы – Ұлттық музейдің барша келушілерінің қызығушылығын арттырған ең маңызды шараларының бірі.
«БАЛДЫРҒАН ГИД» ЖОБАСЫ
2022 жылы Балалар жылы аясында музейде тұңғыш рет «Балдырған гид» жобасы өз жұмысын бастады. Жобаның мақсаты – мектеп жасына дейінгі балаларға Қазақстан тарихын таныстыру, олардың тарихқа қызығушылығын ояту, патриоттық сезім мен ұлтжандылыққа тәрбиелеу, шығармашылық белсенділікті дамыту және экскурсиялық қызметпен таныстыру. Жоба аясында балалар өздері музей залдары бойынша экскурсия жүргізіп, экспонаттарды таныстырады.
РЕСМИ ДЕЛЕГАЦИЯЛАРДЫҢ САПАРЛАРЫ
Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі халықаралық тәжірибе мен қалыптасқан дәстүрге сәйкес шетелдік, сондай-ақ мемлекеттік және саяси делегацияларды аса жоғары және жоғары деңгейде қабылдауды қамтамасыз етеді. Музей экспозициясын таныстыру арқылы Қазақстанның тарихи-мәдени мұрасын көрсету және халықаралық мәдени байланыстарды нығайту музейдің халықаралық имиджін арттырады және еліміздің мәдени мұрасын әлемдік аренада насихаттауда маңызды рөл атқарады.