БІЗ ТУРАЛЫ
Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институты – Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени мұрасын кешенді түрде зерттеу, сақтау және ғылыми айналымға енгізумен айналысатын жетекші ғылыми құрылым. Институт археология, тарих, этнология, мәдениеттану және музей ісі салаларындағы заманауи ғылыми әдістерге сүйене отырып қызмет атқарады.
Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институтының негізгі қызмет бағыттары археологиялық және тарихи-мәдени ескерткіштерді анықтау, зерттеу және құжаттау, далалық археологиялық экспедициялар ұйымдастыру, сондай-ақ анықталған нысандарды сақтау және ғылыми тұрғыдан зерделеу жұмыстарын қамтиды. Жүргізілген зерттеулер Қазақстан аумағындағы көне дәуірден бастап ортағасырлық кезеңге дейінгі тарихи процестерді терең түсінуге мүмкіндік береді.
Институт қызметкерлері мемлекеттік ғылыми бағдарламалар мен гранттық жобаларды іске асыруға белсенді қатысады. Ғылыми зерттеулер аясында алынған нәтижелер отандық және халықаралық ғылыми басылымдарда жарияланып, ғылыми конференциялар мен симпозиумдарда таныстырылады.
Сонымен қатар, Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институты музей қорларын ғылыми тұрғыдан толықтыру, тарихи-мәдени жәдігерлерді жүйелеу және атрибуциялау, оларды экспозициялық және көрмелік кеңістікке енгізу жұмыстарын жүзеге асырады. Институттың ғылыми-зерттеу қызметі ҚР Ұлттық музейінің экспозициялық және ағартушылық қызметімен тығыз байланыста жүргізіледі.
Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институты ұлттық тарихи сананы қалыптастыруға, мәдени мұраны сақтауға және оны болашақ ұрпаққа жеткізуге бағытталған ғылыми және ағартушылық қызметті табысты түрде жүзеге асырып келеді.
Аталған институт Қазақстан Республикасының тарихи-мәдени мұрасын кешенді түрде зерттеу, сақтау, жүйелеу және ғылыми айналымға енгізу мақсатында құрылған жетекші ғылыми мекеме болып саналады. Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институты өз қызметін археология, тарих, этнология, мәдениеттану және музей ісі салаларындағы заманауи ғылыми әдістерге сүйене отырып жүзеге асырады.
Институттың негізгі қызмет бағыттары Қазақстан аумағындағы археологиялық және тарихи-мәдени ескерткіштерді анықтау, зерттеу және ғылыми тұрғыдан талдау жұмыстарын қамтиды. Осы мақсатта далалық археологиялық экспедициялар ұйымдастырылып, қазба және барлау жұмыстары жүргізіледі, сондай-ақ анықталған нысандарды құжаттау, консервациялау және сақталуын қамтамасыз ету шаралары жүзеге асырылады.
Ғылыми-зерттеу институты ұлттық тарихи-мәдени мұраны сақтау мен зерттеу саласында мемлекеттік бағдарламалар мен гранттық жобаларды іске асыруға белсенді қатысады. Институт қызметкерлері ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі, Мәдениет және ақпарат министрлігі және басқа да уәкілетті органдар қаржыландыратын ғылыми жобалардың ғылыми жетекшілері мен орындаушылары болып саналады. Бұл жобалар аясында Қазақстанның көне дәуірден ортағасырларға дейінгі тарихи кезеңдерін қамтитын іргелі және қолданбалы зерттеулер жүргізіледі.
Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институтының маңызды қызмет бағыттарының бірі – ғылыми нәтижелерді жариялау және тарату саналады. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының қорытындылары монографиялар, ғылыми мақалалар, каталогтар, жинақтар және конференция материалдары түрінде жарық көреді. Бұнымен бірге, институт қызметкерлері республикалық және халықаралық ғылыми конференциялар мен симпозиумдарға қатысып, отандық ғылымның жетістіктерін кеңінен насихаттайды.
Бұдан бөлек, Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институты музей қорларын ғылыми тұрғыдан толықтыру, археологиялық және тарихи жәдігерлерді жүйелеу, атрибуциялау және оларды экспозициялық кеңістікке енгізу жұмыстарын жүргізеді. Ғылыми зерттеулердің нәтижелері Қазақстан Республикасы Ұлттық музейінің экспозициялық және көрмелік қызметінде кеңінен қолданылады.
Институт қызметі ұлттық тарихи сананы қалыптастыруға, мәдени мұраны сақтауға және болашақ ұрпаққа жеткізуге бағытталған. Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институты ғылыми-зерттеу, ағартушылық және қолданбалы қызметті ұштастыра отырып, ҚР-ның тарихи-мәдени мұрасын зерделеу мен сақтау ісіне елеулі үлес қосып келеді.
Институттың құрылымы мен қызметі:
Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институтының құрамында 4 бөлім мен 2 зертхана бар.
Институт бөлімдері:
«Тарихи-мәдени мұра» бөлімі;
«Қазақтың дәстүрлі мәдениеті» бөлімі;
«Қасиетті Қазақстан» бөлімі;
«Мәдени мұраны ғылыми және цифрлы құжаттау» бөлімі;
Институт зертханалары:
Археологиялық материалдарды бастапқы өңдеу зертханасы;
Физикалық антропология зертханасы.
қазақ халқының заттай және бейзаттық мұралары бойынша іргелі және қолданбалы зерттеулердің ғылыми бағдарламалары мен жобаларын жасау мен жүргізу;
қазақ халқының этногенез, расогенез және этникалық тарихы мәселелерін талдау;
ҚР территориясында кешенді археологиялық зерттеу жұмыстарын ұйымдастыру және жүргізу;
қазақ халқының дәстүрлі мәдениетін тарихи тұрғыда және оның қазіргі таңдағы көрінісін зерттеу;
қазақ халқының дәстүрлі мәдениетін зерттеу бойынша этнографиялық экспедиция ұйымдастыру және жүргізу;
ономастикалық (топонимика, гидронимика, оронимдер және т.б.) зерттеулер жүргізу;
Қазақстан Республикасы өлкелерінің топонимикасын зерттеу мақсатында экспедиция ұйымдастыру және жүргізу;
музыкалық мұраны, эпикалық фольклор мұраны, сәндік-қолданбалы және зергерлік өнерді, қолөнер өндірісін зерттеу іс-шараларын жүзеге асыру;
Қазақстанның тарих және мәдениет ескерткіштері мәліметтерінің электронды базасын жасау;
ҚР-ның тарихи-мәдени мұра объектілеріне сараптама және мониторинг жасау;
Қазақстан Республикасы жерінде жасалған археологиялық зерттеу жұмыстарының ғылыми есептерінің қорын қалыптастыру;
түрлі бейіндік ұйымдармен, соның ішінде халықаралық ұйымдармен мәдени мұраны сақтау мен зерттеу саласында әріптестік қатынастар орнату;
ғылыми еңбектерді, сериялық басылымдарды және т.б. даярлау және баспадан шығару;
әлеуметтік-мәдени іс-шараларды, соның ішінде ғылыми конференцияларды, дөңгелек үстелдерді, семинарлар мен жиналыстарды өткізу;
Қазақстанның мәдени мұралары бойынша мультимедиялық туындыларды жасауға қатысу.
2020 жылдан 2025 жылға дейін Мәдени мұраны ғылыми-зерттеу институты келесі ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізді. Осы кезеңде:
16 ғылыми-зерттеу жобасы жүзеге асырылды, соның ішінде пәнаралық және халықаралық бастамалар бар;
16 археологиялық экспедиция жүргізіліп, ҚР-ның негізгі аймақтарын қамтып, әртүрлі дәуірлерге жататын ескерткіштер зерттелді;
87 ғылыми мақала дайындалып жарияланды, оларда дала зерттеулері, рухани мұра, жәдігерлерді зертханалық өңдеу және тақырыптық аналитикалық зерттеулердің нәтижелері көрсетілген;
2020-2025 жылдар аралығында отандық және шетелдік 12 ұйыммен серіктестік орнатылды. Оларға ғылыми-зерттеу институттары, университеттер, музейлер және халықаралық академиялық орталықтар кіреді.
Жобалар
2021-2023 жж. Дарменов Р., Нұсқабай Ә.А., «Батыс Сарыарқа мен Солтүстік Арал бойы сақтарының мәдени кешені: пәнаралық зерттеу». ҚР БҒМ Археологиялық жұмыстар барысында Қызылорда облысы Арал ауданы Сексеуіл темір жол бекеті маңындағы Құмсай тұрағы және Ақтөбе облысы Ырғыз аудандық орталығының маңында орналасқан Қабан-құлақ 3 оба қорымының екі ескерткіші зерттелді. Жоба жетекшісі – т.ғ.к. Ақан Оңғарұлы;
2021-2023 жж. Дарменов Р., Нұсқабай Ә.А., Сакенов С, Асылбеков К.М. «Бурабайдағы қола дәуіріндегі мегалитикалық сәулет ескерткіштері, ҚР БҒМ, Жоба жетекшісі – PhD, Сакенов С.К;
2023-2025 жж. Дарменов Р., Джанеева А. «Қарлұқтардың торевтикасы: дәстүрлер мен технологиялар», ҚР БҒМ;
2021-2023 жж. Дарменов Р. «Актуализация археологического наследия восточного приаралья (систематизация новых архивных данных хорезмской археолого-этнографической экспедиции», ap 19576213;
2022-2025 жж. Дарменов Р. Кызылординская область, городище Джанкент, Қызылорда облысының әкімдігі;
2022-2025 жж. Абдукамалова Э. ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінің «Дөңгеленген дүние: қазақ дала өркениетінің мәдени коды» (жеке тіркеу нөмірі: BR22082508) тақырыбындағы бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру ғылыми жобасы.
2021 ж., Ақмола облыстық тарихи-өлкетану музейінің «Сарыарқаның тарихи-мәдени мұрасы: ежелгі және ортағасырлық мәдениеттердің сабақтастығы» тақырыбындағы жоба. Орындаушы және экспедиция жетекшісі: Маулет А;
2022 ж., Ақмола облыстық тарихи-өлкетану музейінің «Ақмола облысының аумағында сақталған қазақ халқының музыкалық-фольклорлық мұрасын ғылыми-зерттеу» тақырыбындағы жоба. Жоба және экспедиция жетекшісі: Маулет А;
2022 ж., «Солтүстік Қазақстан облыстық музей бірлестігі» КМҚК «СҚО аумағында сақтаулы қазақ халқының материалдық емес мәдени мұрасын жинау, сақтау, насихаттау» тақырыбындағы жоба. Жоба және экспедиция жетекшісі: Маулет А;
2022 ж., «Отандастар қоры» КЕАҚ мемлекеттік тапсырысы аясында, Кәсіби тарихшылар және қоғамтанушылар лигасының «Қазақстанмен шекаралас мемлекеттердің аумағын мекендеген қазақтардың тарихын зерттеу» тақырыбындағы жоба. Орындаушы және экспедиция жетекшісі: Маулет А;
2022 ж., ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің AP14972919 «Ұлттық бірегейлік аспектісінде, шетелден оралған қазақтардың музыкалық мәдениетінің аймақтық-орындаушылық стилін тарихи-мәдени тұрғыдан зерделеу» тақырыбындағы «Жас ғалым» жобасы аясында жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстары. Алматы облысы. Жоба және экспедиция жетекшісі: Маулет А;
2022 ж., ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің AP14972919 «Ұлттық бірегейлік аспектісінде, шетелден оралған қазақтардың музыкалық мәдениетінің аймақтық-орындаушылық стилін тарихи-мәдени тұрғыдан зерделеу» тақырыбындағы «Жас ғалым» жобасы аясында жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстары. Түркістан облысы. Жоба және экспедиция жетекшісі: Маулет А;
2023 ж., «Отандастар қоры» КЕАҚ-ның «Өзбекстандағы қазақтардың рухани мәдени мұрасын жинау, сақтау, зерттеу» жобасы аясында Өзбекстандағы қазақтардың рухани мәдени мұрасын жинау, сақтау бойынша жүргізілген кешенді ғылыми-зерттеу жұмыстары. Өзбекстан Республикасы, Ташкент қаласы, Науай облысы, Үшқұдық, Тамды және Кенимех аудандары. Орындаушы және экспедиция жетекшісі: Маулет А;
2023 ж., ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің AP14972919 «Ұлттық бірегейлік аспектісінде, шетелден оралған қазақтардың музыкалық мәдениетінің аймақтық-орындаушылық стилін тарихи-мәдени тұрғыдан зерделеу» тақырыбындағы «Жас ғалым» жобасы аясында жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстары. Павлодар облысы. Жоба және экспедиция жетекшісі: Маулет А;
2023, ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің AP14972919 «Ұлттық бірегейлік аспектісінде, шетелден оралған қазақтардың музыкалық мәдениетінің аймақтық-орындаушылық стилін тарихи-мәдени тұрғыдан зерделеу» тақырыбындағы «Жас ғалым» жобасы аясында жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстары. Шығыс Қазақстан облысы. Жоба және экспедиция жетекшісі: Маулет А;
2023 ж., «Қазақ емшілігі» жобасы аясында, «НефтеСтройСервис ЛТД» ЖШС компаниясының демеушілік қолдауымен 2023 жылдың 12 маусымынан 29 қазанына дейін Шығыс Қазақстан, Алматы, Қарағанды, Ақмола, Қостанай, Маңғыстау және Атырау облыстарында қазақтардың дәстүрлі медицинасын зерттеуге арналған далалық этнографиялық экспедиция жүргізілді. Жоба мен экспедиция жетекшісі: Блялова А.С.
Экспедициялар
20 сәуір – 5 мамыр 2023 ж., Дарменов Р., Нұсқабай Ә., «Батыс Сарыарқа және Солтүстік Арал өңірінің сақ мәдени кешені: пәнаралық зерттеулер»* жобасы аясында Ақтөбе облысы, Ырғыз ауданы, Қабан-құлақ қорымындағы археологиялық қазба жұмыстары;
2023 ж., Асылбеков К., «Сарыарқаның мәдени мұрасының геоақпараттық базасы» жобасы бойынша Ақкөл ауданының археологиялық нысандарына картографиялық жұмыстар;
20 сәуір – 19 мамыр 2023 ж., Нұсқабай Ә.А., Қызылорда облысы, Арал ауданындағы археологиялық қазба және Солтүстік Арал өңіріндегі іздестіру-барлау жұмыстары;
22 тамыз – 29 қыркүйек 2023 ж., Нұсқабай Ә.А., Атырау облысы, Махамбет ауданы, Сарайшық қалашығындағы археологиялық қазба жұмыстары;
5 маусым – 11 шілде 2023 ж., Нұсқабай Ә.А., Ақмола облысы, Бурабай ауданы, Қызылтөбе қорымындағы археологиялық қазба жұмыстары;
5 мамыр – 2 маусым 2025 ж., Дарменов Р., Қызылорда облысы, Жанкент қалашығындағы археологиялық қазба жұмыстары (Ұлттық музей, Қорқыт Ата атындағы ҚМУ, Түркі әлемі халықаралық академиясы);
7-14 маусым 2025 ж., Дарменов Р., AP19678689 «Қарлұқтардың торевтикасы: көркемдік дәстүрлер мен технологиялар» жобасы аясында Тараз қаласындағы зерттеу жұмыстары;
16 маусым – 8 шілде 2025 ж., Дарменов Р., ҚР Ұлттық музейі мен Жошы Ұлысын зерттеу ғылыми институтының бірлескен экспедициясы, Жезқазған облысы, Ұлытау ауданы, Жошы хан кесенесі;
2023 ж. 20 сәуір – 5 мамыр, Батыс Сарыарқа мен Солтүстік Арал өңірінің сақ мәдени кешені жобасы бойынша Ақтөбе облысы Ырғыз ауданы Қабан-құлақ қорымындағы археологиялық жұмыстар: пәнаралық зерттеулер. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігімен қаржыландыруымен «ҚР Ұлттық музейінің жобасы;
Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігінің қаржыландыруымен «ҚР Ұлттық музейінің жобасы шеңберінде 2023 ж. 5 мамыр – 20 мамыр аралығында Қызылорда облысы, Арал ауданы, Құмсай елді мекеніндегі археологиялық жұмыстар жүргізілді;
Қызылорда мемлекеттік университетінің жобасы шеңберінде 2023 жылғы 20 мамыр – 10 маусым аралығында Қазалы ауданы, Жанкент қаласының орнында археологиялық жұмыстар жүргізілді;
Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігінің қаржыландыруымен «ҚР Ұлттық музейінің жобасы шеңберінде 20 маусым – 28 шілде аралығында Жанбөбек қорымында археологиялық жұмыстар жүргізілді;
Ә. Марғұлан атындағы Археология институтымен бірлесе отырып 2023 жылғы 15 тамыз – 10 қыркүйек аралығында Жетіасар трактінің ескерткіштерінде археологиялық жұмыстар жүргізілді;
Ұлытау өңіріндегі ерте темір дәуірі ескерткіштерін зерттеу, «Ұлытау-1» және «Ұлытау-2» ескерткіштерін зерделеу жобасы аясында (Қызырханов М);
Жанаарқа ауданы, Ұлытау облысындағы Ақырек және Қосағалы қола дәуірі ескерткіштерін зерттеу;
Абай облысындағы ерте темір дәуірі поселкесі Қарақуыс ескерткішін зерттеу (Дүйсенбай Д).
Жарияланымдар
Смағұлов О., Смағұлова А. Қазақ халқы және ата тегі. – Алматы: «Курсив» баспасы, 2020. – 472 б.;
Смағұлов О., Қазақтың айбарлы диссиденті (Мағмет Құлмағамбетттің өмір жолы) – Алматы: «AlmaBooks» баспасы, 2020. – 400 б.;
Смағұлов О., Смағұлова А. Тәуелсіз Қазақстан Президентін қолдау үшін // Мәдени мұра. – №1, 2021. – 110-123 б.;
Sizdikov B.S., Baitanayev B.A. Murgabayev S.S. Bakhtybayev M.M. Arynov K.S. Gursoy M. Seraliyev A.A. Mausoleums in the medieval city of Syganak // Поволжская Археология. №2 (44) 2023. С. 131-144. https://doi.org/10.24852/pa2023.2.44.131.144;
Тәжекеев Ә.Ә., Дарменов Р.Т., Билалов С.Ө., Амиргалина Г.Т., Назаров А.Ж., Султанжанов Ж.К., Курманиязов И.С. Ордазы қалашықтары тобындағы археологиялық зерттеулер // Материалы международного полевого семинара «ЗНАЧЕНИЕ ВЕЛИКОГО ШЕЛКОВОГО ПУТИ И КАРАВАННЫХ ДОРОГ КАЗАХСТАНА В ПРОЦЕССЕ УРБАНИЗАЦИИ». Алматы. 2021. С. 121 – 133;
Тәжекеев Ә.Ә., Дарменов Р.Т., Билалов С.Ө., Амиргалина Г.Т., Назаров А.Ж., Султанжанов Ж.К., Курманиязов И.С. Асанас қалашығы туралы жаңа деректер // Материалы международного полевого семинара «ЗНАЧЕНИЕ ВЕЛИКОГО ШЕЛКОВОГО ПУТИ И КАРАВАННЫХ ДОРОГ КАЗАХСТАНА В ПРОЦЕССЕ УРБАНИЗАЦИИ». Алматы. 2021. С.142-152;
Билалов С.Ө., Тәжекеев Ә.Ә., Дарменов Р.Т., Султанжанов Ж.К., Амиргалина Г.Т., Курманиязов И.С., Назаров А.Ж. 2020 ж. Далалық маусымда ортағасырлық Жанкент қаласында жүргізілген археологиялық жұмыстар // Материалы международного полевого семинара «ЗНАЧЕНИЕ ВЕЛИКОГО ШЕЛКОВОГО ПУТИ И КАРАВАННЫХ ДОРОГ КАЗАХСТАНА В ПРОЦЕССЕ УРБАНИЗАЦИИ». Алматы. 2021. С. 158-170;
Тажекеев А.А., Дарменов Р.Т., Билалов С.У., Амиргалина Г.Т., Назаров А.Ж., Султанжанов Ж.К., Құрманиязов Ы.С. Новые данные о городище Асанас (по материалам археологических исследований 2020 г.) // Материалы международной научно-практической конференции «Маргулановские чтения – 2021»: «Великая степь в контексте этнокультурных исследований», посвященной 30-летию Независимости РК и 30-летию Института археологии им. А.Х. Маргулана. Алматы. 2021;
Тажекеев А.А., Дарменов Р.Т., Билялов С.У., Амиргалина Г.Т., Назаров А.Ж., Султанжанов Ж.К., Құрманиязов Ы.С. Археологические исследования в группе памятников Ордазы.// Материалы международной научно-практической конференции «Маргулановские чтения – 2021»: «Великая степь в контексте этнокультурных исследований», посвященной 30-летию Независимости Республики Казахстан и 30-летию Института археологии им. А.Х. Маргулана. Алматы. 2021;
Билалов С.У., Тажекеев А.А., Дарменов Р.Т, Султанжанов Ж.К., Амиргалина Г.Т., Құрманиязов Ы.С., Назаров А.Ж. Археологические работы на городище Джанкент в полевом сезоне 2020-2021 гг.// Материалы международной научно-практической конференции «Маргулановские чтения – 2021»: «Великая степь в контексте этнокультурных исследований», посвященной 30-летию Независимости РК и 30-летию Института археологии им. А.Х. Маргулана. Алматы. 2021;
Тажекеев А.А., Дарменов Р.Т., Назаров А.Ж. Опыт консервации и музеефикации городища Джанкент: проблемы и перспективы. // Материалы международной научно-практической конференции «Маргулановские чтения – 2021»: «Великая степь в контексте этнокультурных исследований», посвященной 30-летию Независимости Республики Казахстан и 30-летию Института археологии им. А.Х. Маргулана. Алматы. 2021;
Касеналин А., Есен С., Маулет А. Ақмола облысының метариалдық емес мәдени мұралары //Ақмола өңірінің мәдени мұралары: жаңа зерттеулер. – Көкшетау, 2021. – 108 б.
Смағұлов О., Смағұлова А. Жаңа Қазақстанның қазақ халқы – ежелгі ата-баба қазақ жерінде 50 ғасырлық тарихы бар тұрғындардың тікелей мұрагері // Мәдени мұра. – № 2 (97) 2022. – 4-11 б.;
Сакенов С.К., Хасенова Б.М., Нұсқабай Ә.А. Реконструкция святилища позднего Средневековья в лесном массиве Бурабай // TurkicStudiesJournal. [InEnglish]. – Нур-Султан: ЕНУ имени Л.Н. Гумилева, 2022. №4;
Сакенов С.К., Ярыгин С.А., Ильдеряков Н.Н. Архитектура каменных сооружений эпохи бронзы в окрестностях Бурабая // Вестник Карагандинского университета имени академика Е.А Букетова. Серия история. Философия. 2022. №4;
Ярыгин С.А., Сакенов С.К. Новый памятник мегалитической архитектуры в горах Кокшетау // ВЕСТНИК «Исторические и социально-политические науки». 4, 75 (2022);
Сакенов С.К. Серп-коса бронзового века, уникальная находка из окрестности Бурабай // Вестник Карагандинского университета имени академика Е.А Букетова. Серия история. Философия. 2023. №1;
Тәжекеев Ә.Ә., Құрманиязов И.С., Султанжанов Ж.К., Дарменов Р.Т. «2021ж. Ботай қонысында жүргізілген ғылыми қайта қалпына келтіру жұмыстарының нәтижелері» // Международная научно-практическая конференция «Маргулановские чтения – 2022»;
Тәжекеев Ә.Ә., Дарменов Р.Т., Құрманиязов Ы.С., Султанжанов Ж.К. «2020-2021 жж. Ортағасырлық Алтын-асар және Жанкент қалашықтарында жүргізілген ғылыми-қайта қалпына келтіру жұмыстарының нәтижелері» // Международная научно-практическая конференция «Маргулановские чтения – 2022»;
Каирмагамбетов А.М. Дарменов Р.Т. «Предметы вооружения ранних кочевников из могильника Саба» // «ВЕСТНИК «Исторические и социально-политические науки»». КазНПУ;
Сакенов С.К., Ганиева А.С. Материалы могильника эпохи бронзы Тажыгул в решении проблем нуринской археологической культуры // Материалы научного сборника сборнике V международного конгресса археологии евразийских степей «Евразийская степная цивилизация: человек и историко-культурная среда». – Алматы: Институт археологии имени А.Х. Маргулана, 2022;
Сакенов С.К., Ильдеряков Н.Н., Ярыгин С.А. Материалы исследования кургана № 3 могильника Рак в Атырауской области // Материалы научного сборника сборнике V международного конгресса археологии евразийских степей «Евразийская степная цивилизация: человек и историко-культурная среда». – Алматы: Институт археологии имени А.Х. Маргулана, 2022;
Sakenov S.K., Kukushkin A.I., Burbaeva S.B., Rakhmankulov E.Zh. Identification of Narrative Sources with Archaeological Data (medieval settlement Bytygay)// Turkic Studies Journal. [InEnglish]. – Нур-Султан: ЕНУ имени Л.Н. Гумилева, 2022. №3;
Ганиева А.С., Сакенов С.К., Хасенова Б.М. Результаты исследования кыстау Бозок II (Акмолинское Приишимье) в 2021 г. // Материалы Международной конференции «Маргулановские чтения-2022». – Алматы, 2022. – Алматы, 2022. С. 16-24;
Дарменов Р.Т., Рахимжанова С.Ж., Курманиязов Ы.С., Мысыр О.Д. История изучения неолита-энеолита северо-западного Приаралья // Материалы международной научно-практической конференции «Археологические исследования в казахстане: история, тенденции, проблемы, перспективы», Саумалколь-2022. С. 62-70;
Тәжекеев Ә.Ә., Дарменов Р.Т., Султанжанов Ж.К. «Караванный путь от Сыганака до Асанаса (Новые исследования)» // Республиканская научная конференция «Достижения археологической науки в Каракалпакстане», посвященной 90-летию доктора исторических наук, профессора Ягодина Вадима Николаевича, Каракалпакский научно-исследовательский институт гуманитарных наук Каракалпакское отделение Академии наук Республики Узбекистан;
Darmenov Rustem, Tazhekeyev Azilkhan, Kurmaniyazov Yslam, Sultanzhanov Zhetesbi, 2021 жылы Ботай қонысында жүргізілген ғылыми-реставрациялық жұмыстарының нәтижелері // Археология Казахстана. № 3 (17). 2022. С. 115-125;
Тажекеев А.А., Билалов С.У., Султанжанов Ж.К. (Кызылорда, Казахстан), Дарменов Р.Т. (Нур-Султан, РК) Города огузов Восточного Приаралья: исторические ландшафты и новые исследования // Евразийская степная цивилизация: человек и историко-культурная среда. Материалы V международного конгресса археологии евразийских степей (г. Туркестан, 11-14 октября 2022 г.). В 5-ти т. Алматы – Туркестан: Институт археологии им. А.Х. Маргулана, 2022. Т. 3. С. 121-131;
Маулет А. Ақмола облысының материалдық емес мәдени мұрасы: кешенді экспедициялық зерттеулер. І том. – Астана, 2022. – 600 б. – қазақ, орыс, ағылшын https://kazneb.kz/ru/catalogue/view/1662039;
Маулет А. Солтүстік қазақстан облысының материалдық емес мәдени мұрасы: экспедициялық зерттеулер. І том. – Астана, 2022. – 232 б. – қазақша, орысша https://kazneb.kz/en/bookView/view?brId=1662044;
Маулет А., Қобландин Қ.И. Ақмола қазақтары фольклорлық мұрасының эстетикалық мәні. Еуразия гуманитарлық институтының Хабаршысы. Мемлекеттік тіркеу: № KZ92VPY00046970 17.03.2022 ж. – Астана, 2023. – №4/2023. – Б. 220-237. DOI: https://doi.org/10.55808/1999-4214.2023-4.15;
Rakhimzhanova S., Ananyevskaya E., Zaibert V. Technological characteristics of the ceramics of the Botai culture in relation to the Eneolithic cultures of northern Kazakhstan. Archaeological Research in Asia.Volume 29, March 2022.
Rahimzhanova S., Ananyevskaya E., Zaibert V. Technological characteristics of the ceramics of the Botai culture in relation to the Eneolithic cultures of northern Kazakhstan. Archaeological Research in Asia.Volume 29, March 2022, ISSN: 23522267 Импакт-фактор: SJR- 0.468, Квартиль Q1;
Murakami N, Ongaruly A, Rakhimzhanova S, Standall EA, Talbot HM, Lucquin A, Suzuki M, Karimagambetov A, Nuskabay A, Nam S-W, Craig OE and Shoda S. Lipid residues in ancient pastoralist pottery from Kazakhstan reveal regional differences in cooking practices. Front. Ecol. Evol. 10:1032637. November, 2022, doi: 10.3389/fevo.2022.1032637. Impact Factor: SJR-1.301, CiteScore 4.2, Quartile Q1;
Рахимжанова С.Ж. Анализ керамики с поселения Ботай в 2022 году. Анализ керамики с поселения Ботай в 2022 году;
Kurmaniyazov Y.S., Chekha A.M., Darmenov R.T., Nazarov A.Zh. Raw Materials Sources and Technical and Typological Characteristics of the Zhalgyz-agym Site in the Northern Aral Sea Region. Vestnik NSU. Series: History and Philology, 2023, vol. 22, no. 3: Archaeology and Ethnography, pp. 49-60. (in Russ.); https://doi.org/10.25205/1818-7919-2023-22-3-49-60 квартиль Q3, процентиль – 68%.
Kurmaniyazov Yslam, Tazhekeyev Azilkhan, Bolelov Sergeq, Darmenov Rustem, Sultanzhanov Zhetesbi, Sharapova Kyzgaldak, Sydykova Zhaina, Bilalov Seidali, Bekseitov Galymzhan, Makhambetova Laila Alievna, Amirgalina Gulmira, Nazarov Agabek, Ananyevskaya Elina, Animal stable isotope data from Dzhetyasar and Oguz culture sites of the lower Syr Darya in Kazakhstan. Archaeological Research in Asia Pub Date: 2023-05-20 , DOI:10.1016/j.ara.2023.100450 квартиль Q1, процентиль – 92%;
Дарменов Р.Т. История изучение неолитических памятников северо-восточного Приаралья // Культурное наследие. – Астана, 2023. С. 121-126 https://doi.org/10.47500/2023.u13.i1.09;
Хасенова Б., Джанеева А. Current issues of the Kimek archaeology «ҚАЗІРГІ КЕЗЕҢДЕГІ ЕУРАЗИЯ АРХЕОЛОГИЯСЫ, ЭТНОЛОГИЯСЫ ЖӘНЕ МУЗЕОЛОГИЯСЫНЫҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ: ЖАҢА ТҰЖЫРЫМДАР МЕН НӘТИЖЕЛЕР» тақырыбында белгілі ғалым, археолог, этнограф, ұстаз Төлеубаев Әбдеш Тәшкенұлының 70 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының материалдары, 15 қараша, 2023 жыл;
Гурсой М., Сиздиков Б.С., Сералиев А.А. Мыңтөбе наусы хақында // Отан тарихы ғылыми журналы, №26 (1) 2023. 144-162 бб. https://doi.org/10.51943/2710-3994_2023_26_1_144-162;
Сиздиков Б.С., Гурсой М., Сералиев А.А. Савромат-Cармат тайпаларының шығу тарихы // Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлыттық университеті Хабаршысы «Тарих» сериясы, №2 (119) 2023. 181-192 бб. https://doi.org/10.26577/JH.2023.v109.i2.018;
Сиздиков Б.С., Қожа М.Б., Сералиев А.А., Келес өңіріндегі ежелгі Күлтөбе қалашығының топографиялық құрылымы // Абай Атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық Университеті Хабаршысы «Тарих жəне саяси-əлеуметтік ғылымдар» сериясы, №3 (78), 2023. 192-201 бб. https://doi.org/10.51889/2959-6017.2023.78.3.020;
Сиздиков Б.С., Гурсой М., Сералиев А.А., Савромат-Сармат тайпаларының мекендеген территориялары жайлы кейбір мәселелер // Ясауи университетінің Хабаршысы ғылыми журналы №1 (127) 2023. 406-416 бб. https://doi.org/10.47526/2023-1/2664-0686.33;
Қасенәлі А., *Есен С., Мұсырманқұл П., Қызырхан М., Сералиев А. Ұялы қорымында 2023 жылы жасалған зерттеу жұмыстарының алғашқы нәтижелері// Мәдени мұра ғылыми журналы. №3 3 (2023): 80-91 бб. doi.org https://madenimura-journal.kz/index.php/main/article/view/188/59;
Маулет А., Сабырова Ә.С. Сарыарқа қазақтары фольклорлық мұрасының тәрбиелік мәні // Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің хабаршысы. Мемлекеттік тіркеу: №KZ53VPY00032637. 19.02.2021 ж. – Астана, 2023. – №2 (143). – Б. 102-114. https://bulphil.enu.kz/index.php/main/article/view/278;
Маулет А. Қызылжар қазақтары фольклорлық мұрасының жас ұрпақты оқытудағы тәрбиелік мәні // Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің хабаршысы. Мемлекеттік тіркеу: № KZ80VPY00032636. 19.02.2021 ж. – Астана, 2023. – №3 (144). – Б. 156-169. https://bulpedps.enu.kz/index.php/main/article/view/365;
Елкей Н.Н. Ұлттық құндылықтарымызды сақтау – ұлттық бірегейліктің негізі /«Мәдени мұра» ғылыми журналы. №3 (102), Астана, 2023. https://doi.org/10.47500/2023.v15.i3.02 – 19-32 б.;
Жуманбаев Д.Н. Қазақстандағы қоғамдық-саяси бірлестіктердің құрылу тарихы бойынша отандық мұрағат материалдары //Международный научно-исследовательский институт «Бобек» «Вестник Бобек» №1 (1). 2024. Серия «Исторические науки и археология», «Философские науки». – Астана, 2023. – C. 95-110;
Рустем Дарменов: Онгарулы А., Тажекеев А.А., Дарменов Р.Т., Султанжанов Ж.К., Жанузак Р.Ж., Шагирбаев М.С. Предварительные итоги исследования некрополя Курайлы-асар // Поволжская археология. № 3 (49) Казань. 2024. С. 152-169;
Рустем Дарменов: Дарменов Р.Т., Хасенова Б.М., Назаров А.Ж. Перстень-печать с надписью «Мuhammad» из средневекового городища Жанкент // Материалы по археологии и истории античного и средневекового Причерноморья. 2024. № 16. С. 512-526;
Рустем Дарменов: Смаилов Ж.Е., Хасенова Б.М., Дарменов Р.Т., Тушева Е.К. Торевтика карлуков: изучение состава металла и технологии изготовления // Маргулановские чтения: Материалы международной научно-практический конференции (Баянауыл, Павлодар, 23-25 мая 2024 г.). Алматы, 2024. Т. 2. С. 269-279;
Дүйсенбай Д. «Воинское» погребение Тасмолинской културы на могильнике Балыкты // МАИАСП, № 17, 2024, – С. 100-113;
Дүйсенбай Д.Б., Аршалы – поселение Донгальской культуры в северо-восточном Казахстане: результаты междисциплинарных исследований // МАИАСП, №18, 2024, – С. 48-67;
Маулет А. Қандаспен келген қазына: монография. – Астана: «Өрнек» баспасы, 2024. – 240 б. қазақша.
Тлегенова Л.Т., Маулет А., Аршабеков Т.Т. Кәрі (қары) жіліктің қорғаныс күшіне байланысты наным-сенімдер (Сарыарқа өңірінің этнографиялық материалдары негізінде) // Қарағанды университетінің хабаршысы. Мемлекеттік тіркеу: №KZ70VPY00027384. 30.09.2020 ж. – Қарағанды, 2024. – №2 (114). – Б. 187-195. DOI:https://doi.org/10.31489/2024hph2/187-195,https://history-philosophy vestnik.ksu.kz/index.php/history-philosophy-vestnik/article/view/995/729;
Маулет А., Тойшанұлы А., Алимбаев А. Бата беру салтының кейбір фольклорлық-музыкалық жанрларға ортақ сипаттары // Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық университетінің Хабаршысы. Мемлекеттік тіркеу: №KZ53VPY00032637. 19.02.2021 ж. – Астана, 2024. – №3 (148). – Б.170-183. (DOI: https://doi org/10.32523/2616-678X-2024-148-3-170-183) DOI:https://doi.org/10.32523/2616-678X-2024-148-3-170-183;
Маулет А., Тойшанұлы А. Шетелдегі қазақтарда сақталған фольклорлық-музыкалық кейбір жанрлардағы ортақ ерекшеліктер // Еуразия гуманитарлық институтының Хабаршысы. Мемлекеттік тіркеу: № KZ92VPY00046970 17.03.2022 ж. – Астана, 2024. – №3/2024. – Б.164-176.DOI;
Елкей Н.Н., Садықов Т.С. Хайретдин Болғанбаевтың ағартушылық қызметі (архив деректері бойынша). Абай атындағы ҚазҰПУ хабаршысы. Тарих және саяси-әлеуметтік ғылымдар сериясы. Том 1 №80 (2024). – 313-321 бб. https://doi.org/10.51889/2959-6017.2024.80.1.030;
Елкей Н.Н., Садықов Т.С., Қара Ә. Problems of studying historical personalities and socio-political activities of Khairetdin Bolganbaev. Қарағанды Университетінің Хабаршысы «Тарих. Философия». 2024, 29, 2 (114). – 82-87 бб. https://doi.org/10.31489/2024HPh2/82-87;
Елкей Н.Н. Просветительская деятельность Хайретдина Болганбаева в 1918-1920 гг. Мирзо Улугбек – великий ученый-мыслитель и государственный деятель Международная научно-практическая конференция (сборник). 14-15 мая 2024 года. – стр. 687-691;
Абдукамалова Э.С. (Гиззатов С.М., Мұсырманқұл П.Б.). ҚР музейлері қорларындағы араб, парсы тілдеріндегі жазба деректерді зерттеудің маңыздылығы // Р.Б. Сүлейменов атындағы Шығыстану институтының «Қазақстан Шығыстануы» ғылыми журналы. №4, том 12, 2024;
Абдукамалова Э.С. Музей жәдігерлері – дала өркениетінің символдары (лингвосемиотикалық аспект) // ҚР Ұлттық музейінің 10 жылдығына арналған ІІ Қазақстан музей конгресі аясында өткен «Музейтанудағы пәнаралық зерттеулердің әдіснамалық негіздері» атты халықаралық ғылыми семинар жинағы. – Астана: ҚР Ұлттық музейі, 2024;
Duisenbay D. «Warrior» kurgan of tasmola culture at the balykty burial ground» // МАИАСП – №17. – 2024. – C. 100-113. атты мақала жарияланды. №17, 2024 DOI: https://doi.org/ DOI: 10.53737/2713-2021.2024.79.40.005 WOS – Q1, Citescore Scopus: 0,7 – 77%;
Utubayev Zh., Duisenbay D., Shagirbayev M., Yerzhanova A., Dubyagina Ye. 2024. Arshaly settlement and dongal culture in Northeastern Kazakhstan: results of interdisciplinary research. Proceedings in archaeology and history of ancient and medieval Black Sea region. №18. 48-67;
Дүйсенбай Д., Қасенәлі А., Шокатова А. (2024). Терісаққан-Есіл өзендері алқабындағы ескерткіштеріне жүргізілген зерттеу жұмыстарының нәтижелері. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің хабаршысы. Тарихи ғылымдар. Философия. Дінтану сериясы, 146 (1), С. 45-66. https://doi.org/10.32523/2616-7255-2024-146-1-45-66;
Дүйсенбай Д., Қасенәлі А., Укеев Ж., Үмітқалиев Ұ., Мұсырманқұл П. (2024). Тасмола мәдениетінің Балықты көлі маңындағы жауынгерлік қорымы. Turkic Studies Journal, 6 (1), 23-39. https://doi.org/10.32523/2664-5157-2024-1-23-39;
Смаилов Ж.Е., Хасенова Б.М., Дарменов Р.Т., Абильдин А.К. Образы хищников в эпоху Средневековья: наследие традиций звериного стиля // Археология Казахстана. 2025. №1 (27). 238-252 бб.;
Дарменов Р.Т., О культе женского божества у ранних кочевников Приаралья // Historical Researches. Ташкент, 2025. №1. 47-62 бб.;
Дарменов Р.Т. (2025). Сырдарияның төменгі ағысындағы қалалардың үй құрылысы: тарихи аспекті. Қазақстан археологиясы, 28 (2 (28), 11-25. https://doi.org/10.52967/akz2025.2.28.11.25;
Абдукамалова Э.С., Ибраева А.Г., Мұсырманқұл П.Б., «РАДЛОВ АЛЬБОМЫНДАҒЫ» ҚАЗАҚ МӘДЕНИЕТІНІҢ КӨРІНІСІ: МУЗЕЙЛІК АТРИБУЦИЯ МӘСЕЛЕЛЕРІ // Отан тарихы. 2025. №28 (3). ISSN: 1814-6961 (Print) Journal homepage: https://otan.history.iie.kz;
Өткірбай А., Бейсенов А.З., Паничкин А.В., Мусырманкул П.Б. Кинжал иссыкского типа из Национального музея РК: результаты металлографического анализа // МАИАСП. №20. 2025. DOI: 10.53737/2713-2021.2025.30.28.007;
Өткірбай А., «Ноғайлы-қазақ батырлар жырларындағы қалқан жарағы» // «Дүниежүзілік мәдени құндылықтар жүйесіндегі дала өркениеті: музей ісіндегі теория және практика» конференциясының материалдар жинағы. Маусым, 2025 ж. «Боевые наголовья в казахском героическом эпосе» // «Былые годы». Желтоқсан, 2025 ж.;
Өткірбай А., «Длинноклинковые оружия в казахском героическом эпосе» // Материалы по археологии и истории античного и средневекового Причерноморья». Желтоқсан, 2025 ж.;
Жарылғасынова Б.М., Жұматаев Р.С., Ерғабылов А.Е., Шәкенов С.Т. Тарбағатайдың Елеке сазы алқабындағы сақ обалары: жерлеу ғұрпы, изотоптық талдау нәтижелері және радиокөміртек мерзімдемесі бойынша жаңа мәліметтер // Қазақстан археологиясы. – № 2 (28) 2025. – 272-303 б.;
Сиздиков Б.С., Әлімбекұлы Ә. және т.б. «Ежелгі Күлтөбе қаласы: археологиялық және пәнаралық зерттеулердің нәтижелері». Алматы: Адал кітап, 20257;
Sizdikov B.S., Seraliev A.A. «Ritual Ceramic Wares of the Kaunchi Culture (based on the materials from Kultobe settlement site)» // Поволжская археология, №3 (53), 20258888;
Scopus мақаласы: Мухаметзянов А.Р. «Солтүстік Сарыарқаның «мұртты обаларын» жаңаша зерттеу» // Oriental Studies, №5, 20259;
Maulet Ardabi, Koblandin Kalybek, Tlegenova Lora. Doğu Türkistan Kazaklarının Enstrümantal Müzik Mirası//Milli Folklor. – 2025. c. 19, sy. 145, Scopus. ss. 114-129. DOI: https://doi.org/10.58242/millifolklor.1385194, Orcid: https://orcid.org/0000-0002-7625-0407;
Ардаби Мәулетұлы, күйші-зерттеуші: Абайдың күйіне күмәнмен қарайтындар көп. https://aikyn.kz/286141/ardabi-m-uletu-ly--kuyshi-zertteushi--abaydyn--kuyine-kum-nmen-k-araytyndar-...;
Маулет A., Тойшанұлы A. Общие черты некоторых фольклорно-музыкальных жанров тюркских народов // Өзбекстанда материалдық емес мәдени мұраны қорғау және насихаттау тақырыбындағы Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдарының жинағы. – Өзбекстан республикасы Мәдениет министрлігі Мәдениеттану және материалдық емес мәдени мұра ғылыми-зерттеу институты. – Ташкент, 2015 жыл. – Б. 36-54;
Жүсіпова Г.Қ., Жүсіпов Е.Қ., Қуандық З.Е., Маулет А. Қазақ әдебиетіндегі сопылық сарын // Торайғыров университетінің хабаршысы. – Павлодар, 2025. – №3. – б. 264-274. DOI: https://doi.org/10.48081/SSBG3232;
Елкей Н.Н. Хайретдин Болғанбаевтың Петропавлдағы қоғамдық-ағартушылық қызметі. //Қарағанды Университетінің Хабаршысы «Тарих. Философия» сериясы. 2025, 30, 1 (117). – 131-138 бб. https://doi.org/10.31489/2025HPh1/131-138;
Онаева Г.Т., Кадримбетова Н.Н., Елкей Н.Н. Қой жүні: дәстүрлі білімдер мен дағдылардағы өзіндік ерекшелігі және пайдалы тұстары. //БҚУ Хабаршысы. Том 100 №4 (2025). DOI: https://doi.org/10.37238/2960-1371.2960-138X.2025.100(4).181 – 330-343 бб.;
Ермоленко Л.Н., Касенова А.Д., Дуйсенбай Д.Б., Касеналы А.Е. (2025). Новые находки изваяний сакской эпохи в Казахском мелкосопочнике: (в аспекте проблем культурно-хронологической атрибуции и эволюции). Археология Казахстана, 29 (3 (29),182-197. https://doi.org/10.52967/akz2025.3.29.182.197 Citescore Scopus: 0,53: 55%;
Гиззатов С., Дуйсенбай Д. Касенали А. (2025). История происхождения и популяризации песни «Балхадиша»: этноархеологическое исследование. Журнал тюркских исследований, 7 (3), 127-146. https://doi.org/10.32523/2664-5157-2025-3-127-146;
Үмітқалиев Ұлан, Дүйсенбай Данияр, Қасенәлі Айбар. (2025). Сарытау ғұрыптық-жерлеу кешені (2021 жылғы археологиялық зерттеулердің нәтижелері) Asian Journal «Steppe Panorama» 2025.12 (5).
Cеріктестер
Халықаралық Түркі академиясы – антропологиялық материалдарды 3D модельдеу бағытындағы ғылыми ынтымақтастық;
Орталық Азияны зерттеу жөніндегі халықаралық институт (IICAS) – аймақтық археологиялық және пәнаралық зерттеулер аясындағы серіктестік;
Лондон университеттік колледжі (University College London) – халықаралық ғылыми-зерттеу және цифрландыру жобалары;
Анкара Хажы Байрам Вели университеті (Түркия) – археология және цифрлық технологиялар саласындағы академиялық әріптестік;
Шоқан Уәлиханов атындағы Көкшетау мемлекеттік университеті – бірлескен ғылыми-зерттеу және білім беру жобалары;
Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті – археологиялық зерттеулер мен цифрландыру жұмыстары;
Ақмола облыстық тарихи-өлкетану музейі – музей қорын цифрландыру және ғылыми құжаттау саласындағы ынтымақтастық;
«Отандастар» қоры (меморандум), Қытай, Өзбекстан, Моңғолия мемлекеттерінің мәдени орталықтарымен және Астана қаласындағы Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ байланыс орнатылған;
ҚР Ұлттық музейі мен ТОО «НефтеСтройСервис ЛТД» арасында өзара ынтымақтастық туралы меморандум жасалды. Меморандумға сәйкес, қазақтардың халықтық медицинасындағы дәстүрлі емдеу әдістерінің білімдері мен дағдыларын зерттеуге арналған ғылыми еңбек шығару жоспарланып отыр;
Археологиялық жәдігерлерді алғашқы өңдеу зертханасының ғылыми қызметкері Сәуле Рахымжанова «Солтүстік Арал өңіріндегі (Батыс Қазақстан) Деркөл 1 энеолиттік қонысындағы қыш өндірісі» тақырыбындағы жоба аясында Францияның Париж қаласындағы UMR TRAJECTOIRES (CNRS – Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne) зертханасымен бірлескен ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізді. Жоба шеңберінде керамикалық материалдарды талдау, технологиялық үдерістерді қайта құру (chaînes opératoires) және 3D модельдеу әдістері қолданылды. (2021);
Қытай Халық Республикасы Ұлттық музейі (ары қарай ҚХРҰМ) – Археологиялық қазба жұмыстары;
Чикаго университеті (Чикаго қ., АҚШ) – реставрация жұмыстары бойынша.